Ο ρόλος των πρωτεϊνών είναι πολλαπλός. Είναι δομικά στοιχεία του οργανισμού και είναι αυτές που διαμορφώνουν την εξωτερική μας εμφάνιση και αποτελούν το βασικό συστατικό των μυών αλλά και κάθε κυττάρου του σώματος. Επίσης τα ένζυμα και πολλές από τις ορμόνες που εκκρίνει ο οργανισμός είναι πρωτεϊνικής φύσης και ρυθμίζουν το μεταβολισμό και όλες τις λειτουργίες του οργανισμού (όπως η μυϊκή αύξηση, η αναπαραγωγή, το ανοσοποιητικό σύστημα).
Η βιολογική αξία της πρωτεΐνης είναι ένα μέτρο της καταλληλότητάς της για να χρησιμοποιηθεί από το σώμα για σύνθεση πρωτεΐνης. Μια πρωτεΐνη είναι υψηλής βιολογικής αξίας όταν περιέχει τα οκτώ βασικά αμινοξέα στις ίδιες αναλογίες με τις πρωτεΐνες του σώματος μας. Όσο υψηλότερη η βιολογική αξία, τόσο μικρότερη ποσότητα πρωτεΐνης χρειάζεται. Η πρωτεΐνη του αυγού έχει βιολογική αξία 100 και λαμβάνεται ως μέτρο εκτίμησης της βιολογικής αξίας των πρωτεϊνών. Άλλα τρόφιμα που μας παρέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας είναι τα ζωικά τρόφιμα όπως το κρέας, τα ψάρια, το γάλα και τα προϊόντα του. Το μειονέκτημα τους είναι ότι περιέχουν βλαβερές ουσίες όπως πουρίνες, χοληστερίνη και λίπος. Όμως, απομονωμένες πρωτεΐνες, όπως η λευκωματίνη (αλμπουμίνη), η σφαιρίνη (γλομπουλίνη), η πρωτεΐνη ορού γάλακτος (whey protein) η ανοσοσφαιρίνη διατηρούν υψηλή βιολογική αξία, χωρίς τα παραπάνω μειονεκτήματα. Οι φυτικές πρωτεΐνες σε αντίθεση με τις ζωικές είναι χαμηλότερης βιολογικής αξίας, γιατί δεν περιέχουν όλα τα βασικά αμινοξέα στις σωστές αναλογίες. Γι’ αυτό αναφέρονται και σαν κατώτερες πρωτεΐνες.
Πόση πρωτεΐνη χρειαζόμαστε?
Ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί πάντοτε κάποια ποσότητα πρωτεΐνης γιατι οι πρωτεΐνες του βρίσκονται σε δυναμική ισορροπία. Αυτό σημαίνει ότι συνέχεια διασπά (καταβολίζει) τις πρωτεΐνες του και τις ξαναφτιάχνει. Έτσι, άτομα που δεν αθλούνται χρειάζονται περίπου 0,8 – 1 γρ. πρωτεΐνης ημερησίως ανά χιλιόγραμμο σωματικού βάρους. Η σωματική άσκηση όμως αυξάνει τις ανάγκες σε πρωτεΐνη. Έτσι, οι απαιτήσεις των αθλητών σε πρωτεΐνη φτάνουν το 1,5 – 4 γρ. ανά χιλιόγραμμο σωματικού βάρους, ανάλογα με το είδος του αθλήματος.

